De voortdurende waanzin
van de Ierse Pike Culling

In oktober 1998 werd (ondanks groot nationaal en vooral internationaal protest) er op Lough Mask in Ierland een grote en vooral langdurige pike cull (lees snoek verwijdering) gehouden. Dit alles om de forelstand op Lough Mask te 'helpen'. De werkelijke reden van het eventueel (want er is niets bewezen) terug lopen van de forelbestanden is toenemende vervuiling op (zelfs) sommige Ierse meren. Laten we ook vooral de teloorgang van paaistromen, overbegrazing, verzilting niet vergeten. Zo zijn er nog wel wat op te noemen. Het wetenschappelijke rapport dat Dokter David Santillo van Greenpeace al in 1995 over Mask en Corrib maakte, waar iedereen somber van zou worden, werd door de alwetende Western Regional Fisheries Board (WRFB) van tafel geveegd. Nee het was de snoek die zich exclusief met forel voeden zou, daar op Mask. Men maakte van de snoek 'an environmental scapegoat'. Er werden er zo'n tweeduizendtachtig (2080) van Mask afgevangen. Waaronder twee 37 plus ponders, vele vissen van over de dertig en honderden twintig ponders. Kortom een somber makend horrorscenario, wat je in de huidige Eurotijden niet meer voorstelbaar achtte. Maar 'the black ages' blijken altijd toch weer naderbij dan je verwachten zou. Ondanks de belofte dat alle grote snoek boven de twintig pond zou worden teruggezet en de kleineren naar andere meren zouden worden getransporteerd(??), ging dat helemaal fout. Er werden er 'wel' 41 'levend' getransporteerd naar ander water; over de waarachtige zin hiervan heeft menigeen z'n (ethische of biologische) twijfel. Maar dat was toch wel een sterftepercentage van 97,5%! Ernstig dooie snoek, om over de vele (weggemoffelde) forellen maar te zwijgen... Want het is nogal naief om te denken dat alleen snoek zo stom is om in zo'n net te zwemmen. Tuurlijk ging dat fout, dat kon toch ieder blind peerd zien aankomen zou je denken. Maar blinde peerden zijn geen gestudeerde WRFB biologen, wat heet. Gill netts (wargarens) zijn het meest gruwelijk vis vangmiddel denkbaar. Het getuigt m.i. dan ook van  een walgelijk groot opportunistisch soort arrogantie om aan te durven nemen en dat zelfs, stom als je bent, breed in de media uit durven spreken, dat een vis die uren (meestal dagen) in zo'n net gehangen heeft, gaaf en levend kan worden teruggezet. Dan moeten we vooral ook niet vergeten hoe de crews meestal met de snoeken 'omgingen'... In ieder geval maakte de WRFB zichzelf, door haar eerder gemaakte plechtige afspraken, bulderend belachelijk. Een gezichtsverlies wat spiegels barsten deed. Ze kregen een lading kritiek over zich heen waar de honden geen brood van lusten en waarvan ieder weldenkend, zichzelf af en toe beschouwend mens na enig denken toch zou moeten zeggen: "Doen we misschien toch niet iets verkeerd ??? Maar nee, daar is de WRFB niet van, hun hand lijkt immers door God zelf gestuurd te worden. Waarvan akte ... Halleleluja!

Wa's dat ... catch & release ?
Als, ik herhaal met nadruk, àls de forelbestanden al teruglopen zouden, dan zouden de Ierse forelvissers zelf eens aan het volgende kunnen denken. Want je zou juist uit die hoek, omtrent de forel extra zorg verwachten. Men zou behalve eens iets concreets aan die vervuiling, ook eens iets aan die overdreven massa schapen kunnen proberen te doen. Schapen, die dankzij de EEG subsidies de heuvels volledig kaal vreten (in Ierland bloeit op vele plaatsen al in geen jaren heide meer...) waardoor zgn. 'Flush floods" (vrij vertaald, spoelvloeden) optreden die tijdens de paaitijd (wanneer het ook het meeste regent) de 'spawning redds'(de paaibedden) van de forel wegspoelen. Voorts zouden de Ieren wellicht ook kunnen beginnen om eens na te denken over hun eigen manier van handelen en dus denken over hun toch zo gekoesterde forel. Zoals gezegd, je zou toch veel meer zorg verwachten. Want hoewel men de snoek als vuilnis ziet, wordt die forel gekoesterd, dan wel bewonderd. De hemel ingeprezen of niet, dààr wordt nog steeds iedere gevangen forel, zonder er dan ook maar een seconde over na te denken, de hersens ingeslagen... Neem nu gerust van mij aan dat deze niet aflatende oogst de forellenstand absoluut niet helpt. Als je hoort en ziet wat er soms tijdens de 'weigh-ins' bij de (in Ierland zo innig geliefde competities) aan forel wordt binnengebracht, dan zal iedereen het met me eens zijn dat, hier ter plekke, enig zendingswerk omtrent het overal ter wereld toegepaste fenomeen 'catch & release', bepaald geen kwaad zou kunnen. Wat heet? Het zou de forelbestanden in ieder geval zeker helpen, al startte men maar eens met iets wat 'bag limit' heet. Tjonge, dat zou al een hele stap binnen de geestelijke evolutie zijn, toch ? Maar nee, de snoek heeft het allemaal gedaan en men maakt dezelfde dogmatische fout (als het nog een fout te noemen is) dan in de vroeg zestiger jaren. Als je er al wat langer over na denkt, dan zie je pas hoe lui, pathetisch en vooral eenzijdig men redeneert, daar bij de WRFB en vooral ook binnen de puur eigengerichte kringen binnen de forellobby.

Lachebekjes dageraad
Maar wat is nu het aardige: Zelfs binnen de forellobby rijst een steeds groter groeiende weerstand. Men begint te erkennen dat er een verkeerde weg ingeslagen is. Dat het toch geen donder helpt en dat er letterlijk bakken geld worden weggekiept. Geld (o.a. EU gelden), dus ook van u en mij) wat veel beter voor andere, nuttiger zaken besteed had kunnen worden (zie boven.) Men begint in te zien dat er - een toch wel  erg grote groep hengelaars -  begint weg te blijven. Die groep is groter dan men dacht; dan men wist; dan men erkennen wilde. Immers een grote groep snoekvissers zoeken hun heil inmiddels elders. Het forelseizoen is kort in Ierland: drie, vier maanden en dan heb je het zo wel zo'n beetje gehad. Op snoek kun je het gehele jaar vissen. Het gaat dus mooi in de papieren lopen als bijvoorbeeld al die vissers op snoek vanuit vele Europese landen gaan wegblijven. Want  bij vele Zwitsers, Duitsers, Italianen, Fransen, Belgen en Nederlanders staat Ierland bekend als het wahhalla voor de snoekvisser. Ook de Amerikanen beginnen, zij het schoorvoetend, Ierland te ontdekken. Ierland, het land met de grootste en sterkste snoeken ter wereld. Staat of stond Ierland hierom bekend? Zoals de vele nu wegblijvende Engelsen, die anders altijd een weekje wintersnoeken in Ierland pikten. Engelsen, die dus nu letterlijk zeggen: 'bye, bye'. Want met name de grote meren als Mask en Corrib leken weer hun grote snoekbestanden (na de zestiger jaren slachting) als van ouds te mogen herbergen. Met toenemende kansen op zeer zware vis. Er werden weer vijftig ponders voorspeld. Maar met het jaar blijven meer vissers weg, want er is geen donder aan om tussen de netten te vissen. Wanneer jij je vis netjes terugzet, om te zien dat ze honderd meter verder op in een WRFB boot liggen te kreperen... Eh... oh nee, wacht even... die liggen te wachten om elders "te mogen doorleven"... Hoe dan ook, hiermee verdwenen wel de broodnodige extra (winter) verdiensten van vele rond Mask gelegen kleinere hotels en 'guesthouses'. Van botenverhuurders en boatmen. Da's nou toch ook onnadenkend van de WRFB!

Gedoe
Maar het eind van het geblunder is nog niet in zicht. Oh nee, nog lang niet. Wandelt u nog even mee, langs de oevers van Mask. Want daar gaan we nog even heen. Twee Ierse vrienden van mij houden het doen en laten van de WRFB en vooral wat ze op die meren uitspoken, nauwlettend in de gaten. Iets wat de WRFB natuurlijk eigenlijk liever niet zou zien. M.a.w. ze investeren een grote hoeveelheid tijd om aan te tonen wat er daar zo allemaal gebeurde. Wat anders niemand geweten zou hebben, want die meren zijn zo groot en er zijn zoveel eilanden waarachter je stiekumme dingetjes kunt doen... Want dat was en is nogal wat. Zij waren het ook die de gewraakte foto's naar buiten brachten van in hun oogkassen gegrepen levende snoeken, vissen die in boten te verkommeren lagen (want de mannen hadden de opdracht gekregen om de snoek niet dood te maken ...!?!) Levende vissen hangend aan pikhaken en zo nog het een en ander. Dus waren John en David afgelopen november ook weer op zoek naar onze 'netting crews'. Die vonden ze snel. De netten stonden vlak voor de Gleanntreag river, in Upper Mask. Wel een beetje erg dicht voor een paaistroom van forel, viel John en David op. De WRFB mannen werden redelijk nerveus toen de camera's en lenzen op hen gericht werden tijdens het controleren der netten. Wat overigens best wel te begrijpen was; die mannen worden ook maar gewoon gestuurd. Wat echter opviel was het volgende: uit de netten werden voornamelijk forellen gehaald. Grote forellen, tot dik 7 pond, en bovenal, maar die had u vast al... "zeer ernstig overleden forellen". Het viel John en David op dat, àls de forellen nog "leefden", ze dat nog maar amper deden en die werden door de redelijk onverschillige bemanning met een soms forse boog terug het meer ingekiept. (zie foto...) en bleven daar meestal zieltogend liggen of wankelden de diepte in... Op een bepaald moment werd één van de heren dermate pissig over die twee fotograferende lijpoos, dat hij een flinke forel in hun richting smeet (zie... ook hier de foto!) FORELLEN , hoort u, die beesten waar het daar immers allemaal om draait. Dood, 'dead as doornails'. TROUT? Our beloved trout! Naar "belangstellenden" gesmeten! In de twee dagen dat John, en David de netters volgden, werden er 15 (soms hele grote) forellen uit de netten gehaald en 6 kleine snoeken. Je gaat je dan toch, op z'n zachtst gezegd, de werkelijke zin van e.e.a. afvragen.

'Raw greed'
Maar er is meer: Want er wordt daar nu ook een wat viezig anderssoortig spelletje gespeeld. Zo langzamerhand komt dat steeds meer aan de oppervlakte drijven, zo u wilt. Er wordt een soort politieke lobby doorgedrukt door een aantal heren binnen de WRFB, en een variant op dat thema. Was het aanvankelijk zo, dat het er tenminste nog een beetje op zou gaan geven. Nu worden er op grote schaal binnen een soort blackmail constructie, diverse andersdenkende clubs en tegenstanders de grond in gesaboteerd. Zo van: "Je bent het of met ons eens en houdt verder je kop dicht, of we zorgen ervoor dat je business na de Goden gaat". Je krijgt dus geen klant meer! Guesthouse eigenaar en botenverhuurder Padraic Heneghan, één van de genuanceerde denkers binnen het hele gebeuren, werd vorige week uit de door hem zelf veertig (40) jaar geleden opgerichte troutclub van Tourmakeady gedonderd. Nu ja, hij stapte dus maar op, na een hoop ordinair geschreeuw, dreigementen en wel binnen een redelijk ziek makend atmosfeertje. Brian Joyce, een andere bekende neringdoende, verging hetzelfde. Samen met Padraic keerde ook hij de club de rug toe. Je moet je zo langzamerhand toch ernstig af gaan vragen hoe belangrijk het vangen van een visje voor sommigen wel niet kan zijn. We hebben het wel over volwassen heren.

'Save Our Western Lakes'
Gelukkig is er sinds kort ook een andere kant aan de zaak. Er is een groep opgestaan die zich 'Save Our Western Lakes' noemt. Niet pro snoek, niet pro forel, wel pro gezond water en daarmee goed vissen en wel voor iedereen. Zoals je verwachten mag. De groep keert zich in een eerste persbericht tegen de 'gillnets'; netten die alle soorten vis verzieken. De groep zal zich op de VISMA presenteren en daar kunt u kennis maken met hun mening.

Goed tot zover mijn relaas; een relaas van iemand die Ierland zeer, zéér hoog, in het vaandel draagt. Ik was er niet voor niets reeds 43 keer; schreef er tientallen zeer positieve verhalen over, voor diverse tijdschriften, en bepaald niet over vissen alleen. Hoe ik het ook probeer te bekijken, ik kan dat gedoe daar op Mask en Corrib maar niet begrijpen. Vooral niet nu de hele toestand willen en wetens een kant op gestuurd wordt die zo vreselijk ver van de realiteit staat. Zo overduidelijk laat zien dat men niet in staat blijkt om puur egoïstische belangen eens te laten voor wat ze zijn. Om wellicht samen te zoeken naar een oplossing. Een oplossing die vredelijk voor de hand lijkt te liggen. Maar die door een aantal blind geslagen geldwolven en belanghebbenden blijkbaar niet meer kan worden herkend.

Ad Swier

Last update on : 19/02/99